Vorig jaar kwam ik langs een hele mooie boekenwinkel. Zoals een boekenwinkel hoort te zijn; stoffig en vol houten kasten. Je kon je slecht keren, want er stonden ook kleine houten tafels met daarop de nieuwste versies uitgestald. Ge-wel-dig. Daar vond ik ook nog eens een boek naar mijn hart; een boek van Griselda Molemans en Armando Ello, over de nazaten van Afrikaanse KNIL soldaten. ‘Zwarte huid, Oranje hart’ maakte mij direct nieuwsgierig en moest mee.
Nu ben ik al een aantal jaren gefascineerd door zowel Indonesië als West-Afrika. Na het boek gekocht te hebben, lag het maar te liggen. Op de plank, in een doos en dan weer op een tafel. Lezen kwam er maar niet van. Tot ik twee weken geleden besloot dat het echt tijd wordt om te beginnen. Had ik veel eerder moeten doen!
‘Zwarte huid, Oranje hart’ verscheen in 2009. De schrijfster, Griselda Molemans, is zelf één van de nazaten van een Afrikaanse KNIL soldaat. Na 5 jaar research was er materiaal voor een boek. Een boek waar de geschiedenis letterlijk een gezicht heeft gekregen. Gezichten in Nederland, Ghana, Indonesië en Amerika. Weergegeven door Armando Ello. Armando en Griselda ontmoeten elkaar bij toeval. Eind 2005 zijn de twee begonnen met het samenstellen van ‘Zwarte huid, Oranje hart’.
Griselda toont niet alleen haar eigen familiegeschiedenis, maar ook het verhaal achter de KNIL soldaten in Indonesië. De oudste nazaten kregen na de onafhankelijkheid van Indonesië de onmogelijke keuze om te kiezen voor het Nederlands staatsburgerschap, of die van Indonesië. Met wat later de ‘American Dream’ in het vizier. Het boek toont welke afwegingen daarbij komen kijken, hoe families uiteindelijk gesplitst werden en hoe het de nazaten op de diverse plekken verging.
Het boek toont niet alleen de moeilijkheden van integratie in een land wat nooit helemaal eigen zou zijn, maar ook de bijbehorende gezichten. Het boek is zonder kennis van de algemene geschiedenis op dit terrein goed te lezen, al leest dat wel wat moeilijker. Daar zijn andere boeken voor, om alles na te gaan. Boeken waar Griselda ook naar verwijst. Het boek is duidelijk, oprecht, emotioneel. Maar boven alles is het een mooie historische vertelling, waar de persoonlijke interviews goed gecombineerd worden met informatie uit de archieven.
De boekpresentatie Zwarte Huid Oranje Hart in het Nationaal Archief is online in te zien. Deel 2 staat eveneens online.
